Otake – Nguyên tắc 19: Thu nhỏ moyo lớn một cách nhẹ nhàng
(Reduce a large moyo lightly — sách trang 152–159, PDF trang 80–83)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
Đừng thèm đất của đối phương. Người yếu thường lao vào xâm nhập sâu vào moyo, rồi phải gánh một nhóm yếu. Tệ nhất là nhóm bị bắt, và vùng đối phương còn to hơn cả khi họ tự vây. Với moyo lớn, cách chuẩn là thu nhỏ (消し) từ bên ngoài: chụp đầu (帽子) hoặc vai (肩付き), đứng nông, nhẹ nhàng, sẵn sàng chạy ra trung tâm. Cho đối phương lấy một ít đất cũng được.
Weak players are inclined to be preoccupied with the opponent's territory, so they make risky or unnecessary invasions and thus burden themselves with weak groups.
Otake, PDF tr. 802. Đề bài: Trắng đi. Xử lý moyo trên-phải của Đen thế nào?
3. Sâu hay nông (Dia. –)
- Dia. : quá sâu. Trắng xâm nhập R12, Đen chụp đầu P12. Quân Trắng khó sống, mà có sống thì Đen cũng được thế mạnh bên ngoài. Trắng không thể có kết quả tốt.
- Dia. : nông. Trắng P12 nhẹ nhàng, giới hạn moyo Đen. Đây là nước thu nhỏ, không phải xâm nhập. Đen không chụp đầu để nhốt được. Đen lấy một ít đất bằng R12, Trắng chạy M12 và an toàn.
- Dia. : giờ mới xâm nhập. Đen đáp mạnh N10 thì Trắng xâm nhập R12 được: còn áp a, nhảy b, mở c. Đen N10 có lẽ đáng ngờ.
- Dia. : không thỏa mãn. Trắng O12 còn nhẹ hơn, an toàn hơn nhiều, nhưng Đen giữ Q12 thì tốt hơn Q12 ở Dia. . Dù vậy vẫn tốt hơn nhiều so với xâm nhập sâu ở Dia. .
4. Chụp đầu là điểm hiểm (Dia. –)
- Dia. : củng cố moyo. (Nguyên tắc 7, Dia. .) Đen P10 làm moyo cạnh phải rất mạnh. Nếu Trắng được thu nhỏ trước…
- Dia. : điểm hiểm. Chụp đầu P10 là nước then chốt kiềm chế moyo. Đen a hoặc b lấy được một ít đất, nhưng không đáng lo. Dùng nước này để xâm nhập c hoặc d thì mạo hiểm.
- Dia. : nước hoàn hảo. Chụp đầu P10 dập moyo Đen từ trong trứng. Xâm nhập a (R12) thì mạo hiểm: Đen nhảy P10 và đánh gắt.
- Dia. : điểm hiểm của Đen. Nếu Đen đi trước, nhảy P10 làm moyo phình ra, Trắng khó thu nhỏ hơn nhiều.
Usually either a shoulder hit or a capping more is the standard technique for reducing a moyo.
Otake, PDF tr. 825. Vai và cách chạy nhẹ (Dia. –)
- Dia. : mời bị đánh. Moyo Đen phẳng hơn, nhưng Trắng R12 vẫn quá sâu. Phần dưới của Đen đã ổn, Trắng sẽ bị đánh một chiều.
- Dia. : khôn hơn. Vai Q11 trông tốt. Trắng không gặp nguy bị phản công.
- Dia. : chạy nhẹ. Một diễn biến chuẩn sau nước vai. Chú ý nước 6 (N13): Trắng nhảy nhẹ, không tạo nhóm nặng. Sau này chặn a sẽ là nước lớn.
- Dia. : cách khác. Đen đẩy Q10 rồi nối S12: vừa giữ nhóm Đen vừa không cho Trắng gốc ở cạnh. Trắng nhảy N11, vẫn thu nhỏ được moyo.
6. Vai làm mất aji của mình (Dia. –)
- Dia. : phá aji. Đen đã mở ba khoảng (R10–R6), Trắng còn aji xâm nhập a (R8). Đánh vai Q11 thì giúp Đen chắc lại (Q10, S12), và mối đe dọa đó biến mất. Nước vai đã giúp đối phương xóa điểm yếu.
- Dia. : đúng. Chụp đầu P10 hợp hơn, vẫn giữ mối đe dọa xâm nhập a. Xâm nhập a ngay cũng là một khả năng.
The shoulder hit has helped the opponent to eliminate a weakness in his position.
Otake, PDF tr. 837. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen, càng thấp càng tốt cho Trắng.
| Thế | Nước | Đen dẫn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đề bài (Trắng) | R12 (sâu, sách: quá sâu) | −0.4 | AI nhỉnh hơn 0.2 ✘ |
| P12 (nông, sách) | −0.2 | ||
| O12 (rất nông, Dia. ) | −0.2 | ||
| Dia. (Đen) | R12 / N10 | −0.4 / −0.5 | ngang nhau |
| Dia. (Trắng) | P10 (chụp đầu, sách) | 1.7 | |
| R12 (xâm nhập) | 1.4 | AI nhỉnh hơn 0.3 ✘ | |
| Dia. (Trắng) | P10 / R12 | 2.8 / 2.6 | ngang nhau |
| Dia. (Trắng) | Q11 (vai, sách) | 11.1 | ✔ hơn 1.5 |
| R12 (quá sâu) | 12.6 | ||
| Dia. (Trắng) | Q11 (vai, sách: phá aji) | 0.6 | AI nhỉnh hơn 0.3 ✘ |
| P10 (chụp đầu, sách) / R8 (xâm nhập) | 0.9 / 0.9 |
Đọc kết quả: - Chỉ Dia. AI đồng ý rõ: khi phần dưới của địch đã ổn, xâm nhập sâu mất 1.5 điểm. - Ở các thế khác, chênh lệch giữa xâm nhập và thu nhỏ rất nhỏ (≤ 0.3). Ở thế dựng thử, moyo chưa đủ lớn và quanh nó còn nhiều chỗ trống, nên AI không phạt nước sâu. AI cũng đọc được cách sống trong vùng địch, còn người 10k thì chưa. - Kết luận cho mình: với trình hiện tại, lời sách vẫn là cách an toàn. Thu nhỏ nhẹ thì ít rủi ro mất cả nhóm, đúng loại lỗi đã làm mình thua ván 91105859.
8. Gắn với lỗi của mình
- Ván 91105859: nhóm L9–K9 đặt vào vùng Đen từ nước 6–8 rồi chết, đúng như cảnh báo của nguyên tắc này. Vùng Đen còn lớn hơn nhờ ăn quân mình.
- Trước khi vào vùng địch, hỏi: "Xâm nhập hay thu nhỏ?" Nếu dưới vùng đó địch đã chắc thì thu nhỏ từ bên ngoài (chụp đầu, vai), không đi sâu.
- Thu nhỏ xong thì chạy nhẹ (nhảy, phi), đừng nối chắc tạo nhóm nặng (Dia. ).
- Nếu địch còn điểm yếu để xâm nhập thì đừng đánh vai làm họ chắc lên (Dia. ).
9. Tự kiểm tra
1. Đề bài: vì sao P12 tốt hơn R12?
R12 quá sâu, Đen chụp đầu P12 nhốt lại, Trắng khó sống và Đen được thế (Dia. ). P12 đứng nông, Đen không chụp đầu được, Trắng nhường chút đất rồi chạy ra an toàn (Dia. ).2. Hai kỹ thuật chuẩn để thu nhỏ moyo là gì?
Chụp đầu (帽子, Dia. –, ) và vai (肩付き, Dia. –).3. Dia. : vì sao đánh vai lại sai?
Đen mở ba khoảng còn điểm yếu (Trắng xâm nhập R8). Đánh vai buộc Đen đi Q10, S12 nên tự chắc lại, mất aji của Trắng. Chụp đầu P10 thì giữ được mối đe dọa (Dia. ).Bài tiếp: Nguyên tắc 20: Đừng bám vào quân đã hết tác dụng (PDF trang 84).