Otake – Nguyên tắc 18: Tránh xa thế vững
(Keep away from solid positions — sách trang 144–151, PDF trang 76–79)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
Đây là mặt kia của nguyên tắc 17. Đến gần thế vững của đối phương thì chẳng ảnh hưởng gì đến họ, mà còn để lộ điểm yếu của mình. Mở rộng, áp sát hay kẹp đều nên giữ khoảng cách với thế dày của địch. Ngược lại, đừng mở sát vào một vị trí thấp và chắc của địch: nước đó không làm họ yếu đi, chỉ là nước lấy đất thuần túy.
Approaching the opponent's solid positions not only has no effect on him but also exposes one's own weaknesses.
Otake, PDF tr. 762. Đề bài: Trắng đi. Quân tam giác C17 và thế Đen dưới-trái
Ở dưới-trái Đen có thế rất dày (B7–C7–D7 cùng cả cụm). Trắng có quân C17 ở góc trên-trái.
3. Mở quá gần thế địch (Dia. –)
- Dia. : mở quá. Trắng mở xa xuống C11 trông lớn. Nhưng Đen xâm nhập C14, sau trao đổi E16–E14 thì quân C11 bị yếu hẳn: nó quá gần thế Đen.
- Dia. : lùi một đường. Trắng C12 vẫn bị Đen nhắm xâm nhập C14. Trắng có chỗ mở C9 nhưng nhóm vẫn khổ. Vẫn là mở quá.
4. Đứng xa, xây vị trí phòng thủ (Dia. –)
- Dia. : hợp lý. Tránh xa thế Đen càng nhiều càng tốt. Trắng phối hợp với quân tam giác để xây vị trí phòng thủ, nên D14 là tốt nhất.
- Dia. : cho Đen đất. Đen C12 trông lớn, nhưng Trắng chỉ cần đáp D12 → C14 và để Đen lấy đất. Với thế dày như vậy mà Đen chỉ được chừng ấy đất thì Đen không vui.
- Dia. : tiếc đất. Trắng mở ba khoảng C13 vì không muốn nhường Đen thêm đất ở cạnh trái, một tinh thần tiếc của. Nếu Đen tử tế mở C11 thì Trắng giữ E16 và đạt mục đích, nhưng…
- Dia. : vẫn xâm nhập được. Đen vẫn nhắm C15. Sau 2–3, Trắng a (C10) lại quá gần thế Đen. Đen thích cuộc đánh này hơn Trắng.
5. Đừng mở sát vị trí thấp và chắc (Dia. –)
- Dia. : thường thức? Đen mở R10 từ thế góc trên-phải là nước thường thức. Nhưng phía dưới Trắng thấp và chắc (nhảy một khoảng R4, R6, R8). Đến gần như vậy chỉ mời Trắng xâm nhập a (R12). R10 đáng ngờ.
- Dia. : lùi lại. Muốn mở thì lùi R11. Nhưng nước này gần như không ảnh hưởng nhóm Trắng, chỉ là nước lấy đất, không "một mũi tên hai đích".
- Dia. : đáng ngờ. Trắng áp O17, Đen đáp cao Q14 thì cũng đáng ngờ. Thế đóng góc cao nhắm mở tiếp (nguyên tắc 6), mà phía dưới đã có Trắng vững chắc.
- Dia. : giữ góc. Đen nên giữ góc bằng R14, rồi R17. Không cần mở tới a (R10) nữa. Thế cờ cân đối hơn.
6. Hướng áp sát và cách đáp (Dia. –)
- Dia. : sai phía. Trắng áp sát R6 là kém. Đen đáp bình thường O4, và Trắng phải mở R9 về phía thế Đen. Trắng yên nhưng chật, không phát triển được.
- Dia. : hướng đúng. Trắng O3, tránh xa thế Đen. Đen giữ Q6 có vẻ được đất cạnh lớn, nhưng Trắng hài lòng với tương lai ở cạnh dưới (K4).
- Dia. : hung hăng? Đen áp sát R5, Trắng kẹp Q8 trông hung, nhưng sau Đen O5 thì rõ là kém. Q8 yếu vì thế Đen ở trên, sẽ bị đánh.
- Dia. : bình tĩnh. Trắng đi chéo P4, không tạo nhóm yếu. Nếu sau đó Trắng ép Đen thấp bằng a (Q6) thì Trắng phát triển lý tưởng.
The diagonal move of 1 is a calm response: he avoids creating a weak group.
Otake, PDF tr. 797. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen, càng thấp càng tốt cho Trắng.
| Thế | Nước | Đen dẫn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đề bài (Trắng) | D14 (đứng xa, sách) | −1.0 | ✔ tốt nhất cho Trắng |
| C13 (ba khoảng, Dia. ) | −0.2 | kém 0.8 | |
| C12 (Dia. ) | 0.1 | kém 1.1 | |
| C11 (mở quá, Dia. ) | 0.3 | kém 1.3 | |
| Dia. (Đen) | R10 / R11 | −13.2 / −13.2 | ngang nhau. AI thích giữ góc R3 (−11.3) |
| Dia. (Đen) | Q14 / R14 | −12.7 / −12.6 | ngang nhau |
| Dia. (Trắng) | O3 (hướng đúng, sách) | −12.0 | ✔ hơn 0.5 |
| R6 (sai phía) | −11.5 | ||
| Dia. (Trắng) | P4 (đi chéo, sách) | 12.5 | ✔ hơn 0.7 |
| Q8 (kẹp) | 13.2 |
Đọc kết quả: AI đồng ý rõ ở đề bài (càng mở gần thế Đen càng kém, từ 0.8 tới 1.3 điểm), ở Dia. và ở Dia. . Ở Dia. và 9, hai nước mở/giữ ngang nhau. AI thấy nước lớn hơn là giữ góc dưới (R3). Điều này vẫn khớp tinh thần sách: đừng phí nước đến gần nhóm chắc của Trắng.
8. Gắn với lỗi của mình
- Ván 91105859, mình bò hàng thấp ngay dưới tường Đen. Đó là ví dụ rõ nhất của việc đến gần thế vững: quân mình yếu, còn Đen chẳng bị gì.
- Trước khi mở hoặc áp sát, hỏi: "Gần đây có thế dày của đối phương không?" Có thì lùi xa ra (Dia. , , ), kể cả khi trông như nhường đất.
- Đối phương có nhóm thấp và chắc thì mở sát nó không có giá trị tấn công. Hãy dùng nước đó để giữ góc hoặc mở chỗ khác (Dia. ).
9. Tự kiểm tra
1. Đề bài: vì sao Trắng nên đi D14 chứ không mở xuống C11?
C11 quá gần thế dày của Đen ở dưới-trái. Đen xâm nhập C14 và quân C11 thành yếu (Dia. ). D14 xây vị trí vững cùng C17, để Đen lấy chút đất sát thế (Dia. –).2. Dia. : Đen mở R10 có gì sai?
Phía dưới Trắng thấp và chắc (R4, R6, R8). Mở sát không làm Trắng yếu, lại mời Trắng xâm nhập R12. Nên giữ góc (Dia. ) hoặc lùi R11.3. Dia. –: Đen áp sát R5, Trắng nên đáp thế nào?
Đi chéo P4, bình tĩnh, không tạo nhóm yếu. Kẹp Q8 thì quân kẹp nằm gần thế Đen phía trên và sẽ bị đánh.Bài tiếp: Nguyên tắc 19: Thu nhỏ moyo lớn một cách nhẹ nhàng (PDF trang 80).