Otake – Nguyên tắc 17: Dùng thế để tấn công
(Use thickness to attack — sách trang 136–143, PDF trang 72–75)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
Thế (厚み) dùng để tấn công, chỉ cần nhớ vậy. Đất giống tiền mặt trong ngân hàng, còn thế là khoản đầu tư cho tương lai. Đừng dùng thế để vây đất sát bên nó. Hãy dồn quân địch về phía thế của mình, hoặc đánh quân địch ở gần thế, rồi lấy lợi ở chỗ khác trên bàn. Nhưng trước hết phải phân biệt: thế thật sự mạnh, hay chỉ là một bức tường còn mỏng?
Thickness should be used to attack. That's all you have to remember.
Otake, PDF tr. 722. Đề bài: Đen đi, tấn công quân Trắng đơn độc R11
3. Dồn địch về phía thế mình (Dia. –)
- Dia. : dùng sai thế. Đen mở R9 sát thế để biến vùng cạnh thế thành đất. Trông hấp dẫn, nhưng Trắng mở lên R14 rồi có hình. Đến 4, Đen không còn đánh mạnh được.
- Dia. : dụ Trắng vào. Đen đánh từ trên R13, để Trắng mở R8 về phía thế Đen. Đó là cách dùng thế đúng: nhóm Trắng còn mỏng, Đen chuẩn bị đánh gắt.
- Dia. : xây moyo. Đen đánh từ trên P12. Trắng phải giữ (P11, P10) nhưng lại giúp Đen xây moyo lớn ở phía trên. Lợi từ thế thường được lấy ở chỗ khác trên bàn.
- Dia. : sai hướng. Đen P8 từ dưới. Trắng nhảy P11 và không rõ Đen sẽ lấy lời ở đâu. Dụ đối phương đi về phía thế của mình mới là cách dùng thế tốt nhất.
inducing White to play towards one's own thickness is the best way to use it.
Otake, PDF tr. 734. Thí nghiệm: mở bằng nhau thì ai lợi? (Dia. –)
- Dia. : Đen có thế ở trên. Hai bên mở bằng nhau (R11, R9, P11, P9). Nếu cứ yên ổn thành đất thì quân Trắng làm việc hiệu quả hơn, vì thế Đen bị phí.
- Dia. : Đen tấn công. Đen mở xa hơn tới R9. Trắng xâm nhập R11 để ngăn Đen lấy quá nhiều, thì Đen P9 tấn công. Đen dùng thế để đánh và giữ quyền chủ động.
5. Thế mạnh hay thế mỏng? (Dia. –)
- Dia. : không mạnh lắm. Trắng lấy góc, Đen có thế ngoài, nhưng ba quân Đen (P6, Q6, R6) tự nó chưa mạnh. Chiến lược hợp nhất là dùng nó lấy đất bằng R10.
- Dia. : Đen không làm gì thì Trắng R10 và ba quân Đen bị đánh.
- Dia. : dùng thế để tấn công! Nhóm Đen này thì khác: thế ngoài rất mạnh, dùng để lấy đất thì phí. Thế này phải dùng để tấn công.
- Dia. : thế dạng tường. Thế hình bức tường (đến 4, gặp nhiều lần rồi) kém hình mắt, không mạnh lắm.
- Dia. : nên mở. Muốn tận dụng thì thường nên mở R10 chiếm đất.
- Dia. : kém hiệu quả. Để Trắng chiếm R10 trước thì Đen không dùng được thế. Mở tới a (R8) thì quá hẹp.
This kind of outside influence, shaped like a wall, is poor in eye shape, so it is not very strong.
Otake, PDF tr. 746. Thế + điểm yếu của thế đóng góc (Dia. –)
- Dia. : đánh thế nào? Trắng có thế ở dưới-trái và muốn đánh quân Đen tam giác C11. Cách nhìn thế đóng góc Trắng phía trên (D17–D15) sẽ quyết định nước đi.
- Dia. : Đen yên. Trắng đánh từ dưới C9, ép Đen mở hẹp C13. Nhưng C13 tốt hơn vẻ ngoài vì nhắm vào phía hở của thế đóng góc Trắng. Trắng giữ góc C14 thì Đen D13 khá yên.
- Dia. : đánh từ trên. Trắng C13, dụ Đen đi về phía thế Trắng ở dưới. Nhóm Đen mở hai khoảng (C8) vẫn yếu, còn Trắng bịt luôn điểm yếu của thế đóng góc và có đất lớn ở trên-trái.
- Dia. : nếu Đen đi trước. Đen chọn a (C8) hay C13? C13 tốt hơn: a đi về phía thế mạnh của địch, còn C13 nhắm vào điểm yếu.
7. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen, càng thấp càng tốt cho Trắng.
| Thế | Nước | Đen dẫn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đề bài (Đen) | R13 (đánh từ trên, sách) | −0.3 | ✔ AI chọn đúng nước này |
| R9 (mở sát thế, Dia. ) | −0.9 | kém 0.6 | |
| Dia. – (Đen) | R9 (mở xa, tấn công, sách) | 11.9 | ✔ hơn 1.7 |
| R11 (mở bằng nhau) | 10.2 | ||
| Dia. (Đen) | R10 (lấy đất, sách) | −14.3 | AI thích nước lớn khác (−12.4) ✘ |
| Dia. (Đen) | R10 (mở, sách) | −1.3 | AI thích nước lớn khác (−0.1) ✘ |
| Dia. (Trắng) | C13 (đánh từ trên, sách) | −38.4 | ✔ tốt hơn 1.6 cho Trắng |
| C9 (đánh từ dưới) | −36.8 | ||
| Dia. (Đen) | C13 (nhắm điểm yếu, sách) | −25.8 | ✔ hơn 0.9 |
| C8 (đi về phía thế địch) | −26.7 |
Đọc kết quả: - Phần tấn công bằng thế (đề bài, Dia. –, , ): AI đồng ý cả bốn, chênh 0.6–1.7 điểm. Dồn địch về phía thế mình và đánh từ phía đối diện là đúng. - Phần thế mỏng thì lấy đất (Dia. , ): ở thế dựng thử chỉ có một góc, AI thấy có nước lớn hơn ở chỗ trống khác trên bàn. Nước R10 vẫn hợp lý, nhưng không gấp bằng các điểm lớn còn lại.
8. Gắn với lỗi của mình
- Ván 91105859, mình đánh 6 nước trung tâm và mất nhiều điểm. Một phần là vì dùng tường để vây đất thay vì tấn công.
- Khi có thế, hỏi: "Quân địch yếu nào ở gần thế này? Làm sao dồn nó về phía thế?" Đánh từ phía đối diện với thế để địch chạy về phía tường của mình (Dia. , ).
- Nhưng trước hết phải đánh giá: thế thật sự mạnh (có mắt, không điểm cắt) hay chỉ là tường mỏng? Tường mỏng thì dùng để lấy đất (Dia. , ).
9. Tự kiểm tra
1. Đề bài: vì sao đánh từ trên (R13) tốt hơn mở sát thế (R9)?
R13 dồn Trắng chạy về phía thế Đen ở dưới, nên Đen có thể đánh gắt (Dia. ). R9 biến vùng sát thế thành đất nhỏ, còn Trắng mở lên R14 yên ổn (Dia. ).2. Khi nào thế ngoài nên dùng để lấy đất thay vì tấn công?
Khi nó chưa mạnh: ba quân đơn lẻ (Dia. ) hoặc tường kém hình mắt (Dia. ). Lúc đó mở chiếm đất (R10) trước khi đối phương chen vào.3. Dia. : Đen nên chọn C13 hay C8? Vì sao?
C13: nhắm vào phía hở của thế đóng góc Trắng. C8 đi về phía thế mạnh của Trắng ở dưới, dễ bị đánh.Bài tiếp: Nguyên tắc 18: Tránh xa thế vững (PDF trang 76).