Otake – Nguyên tắc 14: Tấn công bằng cách cướp gốc
(Attack the opponent by stealing his base — sách trang 112–119, PDF trang 60–63)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
Nhóm nào chưa có gốc (根拠, chỗ làm hai mắt dọc cạnh hoặc trong góc) thì phải chạy, và bên tấn công được lời trong lúc đuổi. Muốn tấn công thật sự thì trước hết lấy mất chỗ làm gốc của đối phương (thường là góc hoặc đường mở dọc cạnh), rồi mới đuổi. Ngược lại, nhóm mình mà thiếu gốc thì phải ưu tiên giữ nó.
You must be careful not to create too many weak groups, as the opponent can seize the initiative and take profit by attacking them.
Otake, PDF tr. 602. Đề bài: Đen tấn công quân Trắng đơn độc R5 thế nào?
3. Khóa góc trước, rồi đuổi (Dia. –)
- Dia. : tấn công chuẩn. Đen áp R4 để Trắng không làm gốc ở góc (Trắng Q5), rồi Đen O4 đuổi tiếp.
- Dia. : không yên. Trắng vội mở R7 để có gốc, nhưng quá hẹp, không đủ hai mắt. Đen P9 vừa đuổi vừa xây vùng lớn ở cạnh phải phía trên.
- Dia. : Trắng yên. Nếu Đen không áp mà đi O4 trước, Trắng có chỗ làm gốc trong góc (R3, Q4...). Đến 8 (R7) nhóm Trắng gần như yên, Đen không còn gì để đánh.
- Dia. : dễ sống. Đen chặn R7 trước, nhưng Trắng S2 làm mắt dễ dàng. Muốn tấn công thật thì phải khóa góc trước như Dia. .
Black has to start by locking up the corner as in Dia. if he wants to launch a serious attack.
Otake, PDF tr. 614. Đừng chặn kiểu "không phải tấn công" (Dia. –)
- Dia. : Thế khác. Trắng áp sát O4, Đen Q6, Trắng áp Q3 để làm yên, Đen R3, Trắng P3.
- Dia. : cần thiết. Đen xuống R2 là nước phải đi. Trắng mở K3 làm yên nhóm. Diễn biến tự nhiên.
- Dia. : không phải tấn công. Đen chặn K3 trước để Trắng không mở được. Nhưng Trắng R2, S2 lấy gốc ngay trong góc, mà góc đó vốn có thể là đất Đen.
5. Nước Trắng buộc phải đi, và cái giá nếu bỏ (Dia. –)
- Dia. : Đen kẹp M16, Trắng nhảy O16, Đen Q14. Có một nước Trắng bắt buộc phải đi.
- Dia. : lấy gốc. Trắng trườn R18 vào góc là có gốc. Đen mở R10, cuộc đánh tạm dừng.
- Dia. : đánh khó. Trắng bỏ R18 thì Đen Q17 là nước hoàn hảo: vừa lấy đất vừa cướp gốc của Trắng.
6. Giữ gốc cho nhóm mình (Dia. –)
- Dia. : chặn quan trọng. Hình hay gặp. Trắng R12 thì Đen chặn R18 ở góc. Nhóm Đen yên.
- Dia. : trôi nổi. Đen không chặn thì Trắng R18 thu hẹp chỗ làm gốc. Nhóm Đen trôi nổi.
- Dia. : quá muộn. Giờ Đen mới chặn S18 thì Trắng đánh S16, S14, Đen vẫn không có gốc.
- Dia. : hẹp nhưng lớn. Trắng đánh C9. Đen chỉ còn chỗ mở một khoảng (C13), không vui, nhưng vẫn là nước lớn vì giúp nhóm yên. Trắng C14 thì Đen D13 (hoặc a) là gần có gốc.
- Dia. : mục tiêu bị đánh. Đen để Trắng đi thêm C13 thì cạnh không còn chỗ làm gốc. Nhóm trôi nổi thành gánh nặng.
7. Phòng thủ hay tấn công (Dia. –)
- Dia. : lỏng. Đen xâm nhập C13, Trắng đáp E10 hiền lành. Đen chui vào góc (C16, C15) và có gốc đến 7.
- Dia. : tấn công. Trắng xuống C15, chặn Đen làm gốc. Đây không phải nước giữ mà là nước tấn công. Sau Đen E13, Trắng E10 mới thành nước đuổi.
This is not a defensive move but an offensive one.
Otake, PDF tr. 638. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen, càng thấp càng tốt cho Trắng.
| Thế | Nước | Đen dẫn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đề bài (Đen) | R4 (áp khóa góc, sách) | 0.2 | |
| O4 (đuổi ngay, Dia. ) | 0.3 | ngang nhau | |
| R7 (chặn, Dia. ) | 0.2 | ||
| Dia. (Trắng) | R18 (lấy gốc, sách) | 0.4 | ✔ tốt hơn 0.7 |
| R13 | 1.1 | ||
| Dia. (Đen) | R18 (chặn, sách) | −13.5 | ✘ |
| Q11 | −12.2 | AI thích hơn 1.3 | |
| Dia. (Đen) | C13 (mở hẹp, sách) | −27.7 | ✔ tốt hơn 0.9 |
| E11 | −28.6 | ||
| Dia. (Trắng) | E10 (sách: lỏng) | −12.1 | AI thích hơn 1.6 ✘ |
| C15 (sách: tấn công) | −10.5 |
Đọc kết quả: - Đề bài: ba nước ngang nhau. AI hiện đại không thấy "khóa góc trước" lời hơn ở thế này. - AI đồng ý ở Dia. (phải lấy gốc R18) và Dia. (mở hẹp vẫn lớn). Đây là phần giữ gốc cho nhóm mình. - AI không đồng ý ở Dia. và Dia. : nó thích nước rộng, hướng ra ngoài hơn nước chặn ở góc. Có thể vì mình chỉ dựng một góc nên thiếu bối cảnh. Ý chung "gốc rất quan trọng" vẫn đúng, nhưng nước chặn cụ thể nào thì tùy toàn bàn.
9. Gắn với lỗi của mình
- Ván 91105859: nhóm L9–K9 không có gốc và chết. Mỗi lần đặt quân vào vùng địch, hỏi "gốc của nhóm này ở đâu?" Không có thì đừng vào, hoặc phải có kế hoạch chạy.
- Bước "nhóm địch yếu" trong checklist: tìm xem nhóm địch còn chỗ làm gốc ở đâu (góc, đường mở cạnh), rồi chiếm chỗ đó trước khi đuổi.
10. Tự kiểm tra
1. Đề bài: vì sao sách chọn áp R4 trước rồi mới O4?
Áp R4 lấy mất chỗ làm gốc ở góc. Sau đó O4 đuổi một nhóm không có gốc (Dia. –). Đi O4 trước thì Trắng làm gốc trong góc và yên (Dia. ). KataGo thấy ba nước gần ngang nhau, nên đây là cách nghĩ hơn là nước bắt buộc.2. Dia. : Trắng phải đi nước gì? Vì sao?
Trườn R18 vào góc để có gốc (Dia. ). Không đi thì Đen Q17 vừa lấy đất vừa cướp gốc (Dia. ). KataGo đồng ý.3. Dia. : vì sao C15 được gọi là nước tấn công dù trông như giữ đất?
Vì nó lấy chỗ làm gốc của Đen ở góc, buộc nhóm Đen phải chạy. Sau đó nước E10 mới thành nước đuổi. (Riêng ở thế dựng thử này, KataGo lại thích E10 hơn.)Bài tiếp: Nguyên tắc 15: Đừng áp vào quân yếu của đối phương (PDF trang 64).