Otake – Nguyên tắc 15: Đừng áp vào quân yếu của đối phương
(Don't attach against weak stones — sách trang 120–127, PDF trang 64–67)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
Nước áp (付け, đặt quân sát quân địch) làm quân mình mạnh lên, nhưng đồng thời cũng làm quân địch mạnh lên. Vì vậy: - Khi mình yếu và cần sống: áp là công cụ tốt. - Khi mình muốn tấn công một nhóm yếu: đừng áp vào chính nhóm đó. Hãy áp vào quân mạnh của đối phương ở chỗ khác ("dựa", もたれ攻め) để lấy sức, rồi dùng sức đó đánh mục tiêu thật.
when you are attacking it is counterproductive.
Otake, PDF tr. 642. Đề bài: Trắng vừa áp kép O3. Đen áp ở A hay B?
Trắng có hai quân áp sát quân sao Q4: R6 (sát quân Đen R10 phía trên) và O3. Quân nào yếu hơn?
3. Áp vào quân mạnh hơn (Dia. –)
- Dia. : áp vào quân mạnh hơn. Có quân Đen tam giác R10 ở trên, Đen muốn đánh quân Trắng tam giác R6. Vì vậy Đen áp O4 vào quân O3 (không làm R6 mạnh lên). Đến 5, nhóm Đen mạnh, rồi hướng sức mạnh đó vào R6.
- Dia. : sai hướng. Đen áp Q6 vào quân yếu R6, thế là giúp Trắng mạnh lên (2 đến 6), Trắng có gốc ở cạnh phải.
4. Không áp vào bên nào (Dia. –)
- Dia. : Trắng vừa nhảy O5. Để Trắng bịt ở a (P7) thì không chịu được. Đen giữ cho hai cánh Trắng tách rời thế nào?
- Dia. : cho Trắng hình đẹp. Đen áp Q8, P8. Hai cánh Trắng bị tách, nhưng Trắng có hình đẹp ở cạnh. Đáng ngờ.
- Dia. : đi phía kia. Đen áp O6 rồi kéo O7, sau đó kẹp R11 đánh quân tam giác R8. Nhưng Đen đã làm nhóm Trắng dưới mạnh lên.
- Dia. : đừng áp bên nào. Đen muốn giữ khả năng đánh cả hai cánh Trắng. Vậy chỉ cần chạy ra bằng nước chéo P7. Trông hiền lành, nhưng đó là nước mạnh nhất.
This quiet-looking diagonal move is actually the strongest move.
Otake, PDF tr. 655. Tấn công kiểu "dựa" (Dia. –)
- Dia. : tầm thường. Muốn đánh hai quân Trắng tam giác (N17, N15), Đen P15 không dở nhưng thiếu sáng tạo.
- Dia. : đánh dựa. Đen áp Q14 vào quân Trắng R14 (không phải mục tiêu). Đen lấy sức ở đó (đến 3) để đánh mục tiêu thật là N17–N15.
- Dia. : Diễn biến tiếp theo. So với Dia. , Đen tấn công mạnh hơn nhiều.
you lean' on a group that is not your target in order to build up strength to attack your real target.
Otake, PDF tr. 666. Áp chéo: khi nào dùng, khi nào không (Dia. –)
- Dia. : áp chéo. Áp chéo R5 rất phổ biến, nhưng đừng lạm dụng vì nó giúp đối phương mạnh. Trắng được mở R10 lý tưởng (cách ngôn: "tường hai quân mở ba khoảng"). Kết quả không lợi cho Đen.
- Dia. : phản tác dụng. Đen kẹp ngay R10 để chặn nước mở. Trắng áp P4, buộc Đen P3, rồi mở O4. Nhóm Trắng quá mạnh để đánh. R5 ở đây là nước kém.
- Dia. : phù hợp. Có quân Đen tam giác Q10 làm sẵn nước kẹp thì áp chéo R5 hợp lý. Đen R5, O4 cướp chỗ làm gốc của Trắng.
- Dia. : quá hiền. Đen chỉ đáp O4 thì Trắng trườn S4, mở R8 có gốc (hẹp nhưng đủ).
- Dia. : phản đòn. Nhưng ở đây áp R15 có tốt không thì khó nói. Quân kẹp tam giác R10 đã bị quân Trắng tam giác R7 vô hiệu hóa, không còn mạnh. Trắng phản đòn P10.
- Dia. : thỏa hiệp. Đen đi O16 nhẹ nhàng. Trắng yên bằng S16, R12, rồi Đen nhảy ra P10. Khi quân mình còn yếu thì không thể đánh mạnh.
7. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen.
| Thế | Nước | Đen dẫn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đề bài | O4 (A, áp quân mạnh hơn, sách) | −1.5 | ✔ AI chọn đúng nước này |
| Q6 (B, áp quân yếu) | −1.7 | kém 0.2 | |
| Dia. | P7 (không áp, sách) | 13.8 | ✔ tốt nhất trong ba |
| O6 (Dia. ) | 13.2 | kém 0.6 | |
| Q8 (Dia. ) | 12.9 | kém 0.9 | |
| Dia. | Q14 (đánh dựa, sách) | 1.1 | ngang nhau |
| P15 (tầm thường) | 1.0 | ||
| Dia. | R5 (áp chéo, sách: kém) | 12.9 | AI nhỉnh hơn 0.3 ✘ |
| R10 | 12.6 | ||
| Dia. | R5 (có Q10, sách: hợp lý) | 26.7 | ✔ hơn 1.4 |
| R8 | 25.3 | ||
| Dia. | R15 (sách: đáng ngờ) | −13.2 | AI nhỉnh hơn 0.5 ✘ |
| O16 (thỏa hiệp, sách) | −13.7 |
Đọc kết quả: - AI đồng ý ở đề bài, Dia. và Dia. : áp vào quân mạnh hơn, không áp khi muốn đánh cả hai cánh, và áp chéo chỉ khi có sẵn quân kẹp. - Ở Dia. , , chênh lệch nhỏ (≤ 0.5). Nguyên tắc 15 là cách nghĩ về hướng, AI không phạt nặng.
8. Gắn với lỗi của mình
- Mình hay áp sát ngay quân địch mình muốn bắt. Nguyên tắc 15 nói đó là giúp nó sống.
- Trước khi áp, hỏi: "Nước này làm quân nào của đối phương mạnh lên? Đó có phải quân mình muốn đánh không?"
- Muốn đánh nhóm yếu thì đứng cách một khoảng (kẹp, chặn đường mở), hoặc dựa vào nhóm khác để lấy sức.
9. Tự kiểm tra
1. Đề bài: vì sao áp A (O4) chứ không phải B (Q6)?
Quân Trắng R6 yếu hơn (sát quân Đen R10). Áp O4 vào quân O3 làm Đen mạnh mà không giúp R6, rồi hướng sức mạnh đó đánh R6 (Dia. ). Áp Q6 thì giúp R6 có gốc (Dia. ). KataGo chọn O4.2. "Đánh dựa" (もたれ攻め) là gì?
Áp vào một nhóm đối phương không phải mục tiêu để lấy sức (Dia. : áp Q14 vào R14), rồi dùng sức đó đánh nhóm yếu thật (N17–N15).3. Khi nào áp chéo R5 là tốt, khi nào là kém?
Tốt khi có sẵn quân kẹp phía trên (Q10 ở Dia. ): R5 và O4 cướp gốc Trắng. Kém khi không có (Dia. ): Trắng được mở R10 lý tưởng.Bài tiếp: Nguyên tắc 16: Một mũi tên trúng hai đích (PDF trang 68).