Otake – Nguyên tắc 11: Tam giác rỗng là hình xấu
(The empty triangle is bad shape — sách trang 88–95, PDF trang 48–51)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
Tam giác rỗng (空き三角) là ba quân cùng màu xếp hình chữ L, và điểm thứ tư của hình vuông 2×2 còn trống. Ba quân chỉ có ít khí, cục mịch, không phát triển được. Quân thứ ba gần như không làm thêm việc gì. Khi chạy, hãy tìm nước áp, nhảy hoặc phi để có hình nhẹ. Nhiều khi lỗi không nằm ở nước tạo tam giác mà ở các nước trước đó, vì chúng đã dồn mình vào thế phải đi tam giác.
The empty triangle is synonymous with bad shape.
Otake, PDF tr. 48| Hình | Có phải tam giác rỗng? |
|---|---|
| Ba quân hình L, điểm thứ tư trống | Có: hình xấu |
| Ba quân hình L, điểm thứ tư đã có quân địch | Không: đây là cách đi cần thiết (Dia. –) |
2. Đề bài: Trắng vừa gạt E10. Đen chạy thế nào?
3. Áp thay vì đi tam giác (Dia. –)
- Dia. : mục tiêu hoàn hảo. D11 trông như nước duy nhất, nhưng đó là tam giác rỗng. Cục quân Đen cứng, không phát triển được. Trắng F9 xong là có ngay mục tiêu để tấn công.
- Dia. : hình đẹp. Đen áp D12. Trắng C13 thì Đen E11 rồi G12, thoát ra nhanh và nhẹ.
- Dia. : Trắng gạt D13 thì Đen vẫn gạt E11, rồi gạt E13 được tiên thủ, chạy ra F11, H12. Đen yên.
- Dia. : Phản đòn duy nhất là Trắng cắt ngay D11. Nhưng Đen ăn được hai quân (đến 7), nên cắt không hợp lý.
4. Định nghĩa: khi nào không phải tam giác rỗng (Dia. –)
- Dia. : Nhảy Q7 là nước thường thức.
- Dia. : quá chậm. Lùi Q6 thay vì nhảy thì chậm chạp, nặng nề.
- Dia. : cần thiết. Có quân Trắng tam giác ở R6 thì Đen phải đi chậm ở Q6. Hình này không gọi là tam giác rỗng, vì điểm thứ tư đã có quân địch.
- Dia. : định nghĩa. Không có quân Trắng ở a (R6) thì Q6 là tam giác rỗng, không có lý do gì để đi.
5. Tam giác rỗng làm nhóm yếu (Dia. –)
- Dia. : không bị tấn công. Đen đẩy R11, Trắng nhảy Q13. Đen R12 thì Trắng O13, cũng là nước linh hoạt. Nhóm Trắng chạy nhanh, hình mạnh.
- Dia. : không có tiềm năng. Trắng Q12 là tam giác rỗng: nặng, kém hiệu quả, ít phát triển. Nhóm Trắng thành yếu.
6. Lỗi nằm ở các nước trước (Dia. –)
- Dia. : khởi đầu tệ. Hai quân Đen Q4–R4 bị Trắng gạt P4 thì thế đã rất xấu.
- Dia. : Áp Q6 không được, vì Đen ít khí quá. Trắng cắt Q5 thì Đen đi gì cũng giúp Trắng.
- Dia. : Gạt P5 cũng không đi tới đâu.
- Dia. : nặng. Chỉ còn cách đi tam giác rỗng Q5, vì đó là nước duy nhất không bị cắt nát ngay. Nhưng lỗi là ở các nước Đen trước đó.
Often it's not the move that completes the empty triangle that is bad but the moves that came before it.
Otake, PDF tr. 507. Ép đối phương phải đi tam giác rỗng (Dia. –)
- Dia. : Trắng chưa mở tới a (R10) để ổn định. Đen tấn công ở đâu? Có một điểm yếu hiểm mà ai cũng nên biết.
- Dia. : tấn công gắt. Đen Q11, cách quân tam giác Q13 một khoảng, ngay điểm hiểm. Trắng P13 thì Đen gạt O13, Trắng gặp khó.
- Dia. : xấu cho Trắng. Trắng áp P11 thì Đen cắt P12. Muốn sống, Trắng phải đẩy từ phía sau (R11, R10), giúp Đen.
- Dia. : hình xấu. Vậy Trắng chỉ còn cách đi tam giác rỗng P12 để chạy. Đen nối O14 chắc chắn và tấn công tiếp. Đây là nhờ quân tam giác Q11 đặt đúng chỗ.
8. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen, càng thấp càng tốt cho Trắng.
| Thế | Nước | Đen dẫn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đề bài (Đen) | D12 (áp, sách) | 0.3 | ✔ AI chọn đúng nước này |
| D11 (tam giác rỗng) | −1.7 | kém 2.0 | |
| Dia. – (Đen) | Q7 (nhảy) | −25.5 | ✔ |
| Q6 (lùi chậm) | −29.0 | kém 3.5 | |
| Dia. – (Trắng) | Q13 (nhảy) | 10.0 | ✔ |
| Q12 (tam giác rỗng) | 12.8 | kém 2.8 | |
| Dia. (Đen) | Q11 (điểm hiểm, sách) | 26.2 | ✔ |
| R11 | 26.0 | ||
| R12 | 24.2 | kém 2.0 |
⇒ AI đồng ý ở cả bốn thế, và mức phạt rất nặng: tam giác rỗng hoặc đi chậm mất 2–3.5 điểm mỗi lần.
9. Gắn với lỗi của mình
- Khi chạy một nhóm, mình hay nối sát quân cũ cho "chắc". Nhiều nước như vậy là tam giác rỗng.
- Thói quen mới: trước khi đi, nhìn hình 2×2 quanh nước định đi. Ba quân mình, ô thứ tư trống thì dừng lại và tìm nước áp, nhảy hoặc phi thay thế.
- Nếu thấy mình buộc phải đi tam giác rỗng thì xem lại các nước trước. Lần sau tránh để hai quân bị gạt (Dia. ).
- Khi tấn công: tìm điểm hiểm buộc đối phương đi tam giác rỗng (Dia. –).
10. Tự kiểm tra
1. Thế nào là tam giác rỗng? Khi nào ba quân hình L không bị coi là tam giác rỗng?
Ba quân cùng màu hình chữ L, điểm thứ tư của ô 2×2 còn trống. Nếu điểm thứ tư đã có quân địch (Dia. ) thì đó là nước cần thiết, không phải tam giác rỗng.2. Đề bài: vì sao áp D12 tốt hơn D11?
D11 là tam giác rỗng: cục quân nặng, ít khí, thành mục tiêu (Dia. ). Áp D12 cho hình nhẹ và thoát ra nhanh (Dia. –). KataGo: D11 kém 2 điểm.3. Dia. : Đen tấn công nhóm Trắng ở đâu?
Q11, điểm hiểm cách quân Q13 một khoảng (Dia. ). Trắng chạy thì phải đẩy từ phía sau (Dia. ) hoặc đi tam giác rỗng (Dia. ).Bài tiếp: Nguyên tắc 12: Hình ponnuki đáng giá 30 điểm (PDF trang 52).