Otake – Nguyên tắc 10: Đẩy từ phía sau thì không bao giờ đuổi kịp
(You can never catch up if you push from behind — sách trang 78–87, PDF trang 43–47)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
Khi hai nhóm cùng chạy ra trung tâm, bên nào đi trước một bước thì nắm quyền chủ động. Đẩy (押し) sát theo đuôi quân đối phương, "đẩy xe bò từ phía sau" (後ろから押す), thì đối phương luôn đi trước, còn mình làm tường cho họ. Hãy tìm nước vượt lên trước: nhảy, phi, hoặc ép đối phương phải đẩy theo mình.
the side to move out first seizes the initiative.
Otake, PDF tr. 43Đây đúng là lỗi của mình ở ván 91105859 (nước 16–24): bò hàng thấp, đẩy theo dưới tường Đen. Đen luôn đi trước một bước, vừa được đất vừa có tường.
2. Đề bài: Đen đi, chạy ra thế nào?
Nhóm Đen ở góc trên-phải (P14–Q14) đang bị Trắng vây ở cả hai bên. Nếu Trắng bịt ở A (P13) thì Đen chịu khổ. Đen phải chạy ra, nhưng chạy kiểu nào?
3. Đẩy hay ló đầu ra (Dia. –)
| Nước | Kết quả | |
|---|---|---|
| Dia. (kém) | Đen 1, 3 đẩy xuống thẳng (P13, P12) | Trắng 2, 4 luôn đi trước một bước. Đen "đẩy xe từ phía sau", Trắng phát triển nhanh hơn |
| Dia. (tốt hơn) | Đen 1 ló đầu ra O13 | Trắng có lẽ giữ R11. Tường Trắng không chắc bằng Dia. , vì Đen không giúp Trắng |
4. Chạy ra khi bị kẹp (Dia. –)
Đen kẹp N17 rồi chặn Q14, tạo thế tấn công. Trắng (P17–P15) cần chạy ra.
- Dia. : thô. Trắng đẩy P14, P13. Đen luôn đi trước (Q13, Q12) và đất cạnh phải tự nhiên thành của Đen.
- Dia. : chiến lược tốt hơn. Trắng ép M16 lên quân kẹp N17. Diễn biến sau đó thì tra từ điển định thức.
Pushing from behind like this makes it too easy for Black to build territory.
Otake, PDF tr. 445. Phi hay nhảy: hình chạy và điểm cắt (Dia. –)
Trắng xâm nhập R12 ở cạnh phải và đang bị Đen đánh. Sau Đen 3 (P11), Trắng chạy thế nào?
- Dia. : Trắng đẩy P12, O12 thì cũng là đẩy từ phía sau. Đen giữ chủ động (Đen còn có thể gạt ở a).
- Dia. : phi (ケイマ) ở O13, nhanh hơn đẩy ở a (P12) một nước. Đen N11 thì Trắng M13 vẫn ở phía trước.
- Dia. : Phi tạo ra điểm cắt (P12). Ở đây chưa sao, vì Đen cắt thì Trắng có thang (Q14) bắt quân cắt. Phải kiểm tra thang trước khi phi.
- Dia. : Nhảy một khoảng (O12). Nếu Đen chỉ đáp O11 thì Trắng được thoải mái (N12), nhưng Đen không tử tế như vậy.
- Dia. : rắc rối. Đen cắt ngay P12, O13. Trắng còn điểm cắt a (Q13), cuộc đánh quá sức Trắng. Không nên nhảy một khoảng ở đây.
we can't recommend the one-space jump here.
Otake, PDF tr. 456. Nhảy vượt lên thì phải kiểm tra hình (Dia. –)
- Dia. : Trắng áp sát P17, rồi đè Q15, Q14 để xây thế. Đen đi tiếp thế nào?
- Dia. : Đen bò R14, R13 là đẩy từ phía sau, chỉ giúp Trắng xây tường mạnh bên ngoài.
- Dia. : nhảy vượt lên R13. Đen đi trước Trắng một bước, thậm chí gạt đầu (Q11) quân Trắng được.
When playing like this, however, you must first confirm that there are no major defects in Black's shape.
Otake, PDF tr. 46- Dia. : Nhảy R13 có an toàn không? Trắng chen R14 tạo hai điểm cắt a (S13) và b (S15).
- Dia. : thất bại. Trắng cắt S15, Đen ăn bằng S16 là sai. Trắng có thang (S13, R12), Đen thiệt nặng.
- Dia. : an toàn. Trắng cắt thì Đen nối phía ngoài S13. Trắng đánh trong góc nhưng Đen thắng đối sát nhờ gạt S18. Vậy nhảy R13 hợp lệ.
7. Bắt đối phương phải đẩy từ phía sau (Dia. –)
Lần này Đen đi trong thế của Dia. . Đen tấn công thế nào?
- Dia. : Đen P14 trông gắt, nhưng cũng là đẩy từ phía sau. Trắng O15 thoát ra.
- Dia. : tốt hơn nhiều. Đen chặn đầu ở N15. Trắng chỉ còn cách đẩy xuống P14, P13, tức là giờ Trắng phải đẩy từ phía sau. Đen dẫn đầu ở Q13, Q12.
the merit of 1 is that it forces White to help Black.
Otake, PDF tr. 47- Dia. : Tương tự, nhưng quân kẹp Đen ở M16.
- Dia. : Đen đẩy P14 thì Trắng N15 thoát ra hình đẹp. Nước Đen cho đối phương hình đẹp thì không phải nước tốt.
- Dia. : nước thông minh. Đen N14 chặn đầu. Trắng không muốn bị bịt nên phải đẩy P14, P13, và Đen dẫn đầu Q13, Q12.
8. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen, càng thấp càng tốt cho Trắng.
| Thế | Nước "đẩy theo" | Nước sách đề xuất | AI nghiêng về |
|---|---|---|---|
| Đề bài (Đen đi) | P13: 1.7 | O13 (ló đầu): 0.6 | Đẩy P13, hơn 1.1 ✘ |
| Dia. (Trắng đi) | P14: 0.1 | M16 (ép): 0.5 | Đẩy P14, hơn 0.4 ✘ |
| Dia. (Đen đi) | P14: 12.3 | N15 (chặn đầu): 12.6 | Chặn đầu, hơn 0.3 ✔ |
| Dia. (Trắng đi) | P12: −13.7 | O13 (phi): −13.7 · O12 (nhảy): −11.1 | Phi = đẩy. Nhảy O12 mất 2.6 ✔ |
| Dia. (Đen đi) | R14: −13.0 | R13 (nhảy): −13.1 | Ngang nhau |
Đọc kết quả cho đúng: - Lỗi mà AI phạt nặng nhất là nhảy một khoảng để lại điểm cắt (Dia. –, mất 2.6 điểm). Đúng như sách cảnh báo: vượt lên trước nhưng phải kiểm tra hình. - Ở đề bài, AI lại thích đẩy P13. Có lẽ vì nhóm Đen ở đây chưa an toàn (nhiều quân Trắng xung quanh), nên đẩy để tự củng cố có giá trị hơn. "Không đẩy từ phía sau" là xu hướng, không phải luật: khi nhóm mình yếu, an toàn trước đã. - Khi mình là bên tấn công (Dia. –), AI đồng ý: chặn đầu để đối phương phải đẩy theo mình.
9. Gắn với lỗi của mình (ván 91105859)
- Nước 16–24 mình bò hàng thấp dưới tường Đen. Đó chính là đẩy từ phía sau: mỗi nước của mình là một nước Đen đi trước, Đen vừa có tường vừa có đất.
- Lần sau, trước mỗi nước đẩy, hãy tự hỏi: "sau nước này, ai đang đi trước?" Nếu là đối phương thì tìm nước nhảy/phi vượt lên. Nhưng kiểm tra điểm cắt và thang trước (Dia. , , ).
- Khi tấn công: đừng đẩy theo quân yếu của đối phương. Chặn đầu (Dia. , ) để họ phải đẩy theo mình.
10. Tự kiểm tra
1. "Đẩy xe bò từ phía sau" nghĩa là gì? Vì sao bất lợi?
Là đi sát theo đuôi quân đối phương trên cùng một hướng. Đối phương luôn đi trước một bước, có tường và đất ở phía trước, còn mình chỉ làm nền cho họ.2. Dia. : Trắng nên phi O13 hay nhảy O12? Vì sao?
Phi O13. Nhảy O12 để lại điểm cắt Q13, Đen cắt ngay và Trắng không chịu nổi (Dia. ). Phi cũng có điểm cắt, nhưng ở đây Trắng có thang để bắt quân cắt (Dia. ). KataGo: nhảy O12 mất 2.6 điểm.3. Dia. : nhảy R13 có điểm cắt a, b. Trắng cắt S15 thì Đen đáp thế nào?
Nối phía ngoài ở S13 (Dia. ), không ăn bằng S16. Ăn thì Trắng cắt tiếp và có thang (Dia. ).4. Dia. : Đen tấn công P17–P15 bằng nước nào?
N15, chặn đầu (Dia. ). Trắng phải đẩy xuống P14, P13, tức là Trắng đẩy từ phía sau, còn Đen dẫn đầu. KataGo cũng chọn N15 hơn P14.Bài tiếp theo thứ tự: Nguyên tắc 11: Tam giác rỗng là hình xấu (PDF trang 48).