Otake – Nguyên tắc 8: Nội chiến phí sức
(Family feuds waste resources — sách trang 62–69, PDF trang 35–38)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
"Nội chiến" (同士討ち) là khi mình đi một nước để cứu nhóm này, nhưng nước đó lại buộc đối phương đáp đúng chỗ làm hại nhóm khác của mình. Kết quả: mình tự đánh mình, đối phương được lợi miễn phí. Trước khi chạy hoặc đẩy, hãy nhìn xem đối phương sẽ đáp ở đâu và chỗ đó có làm hại quân nào khác của mình không. Thường cách tốt nhất là đổi hướng, nhảy ra xa, hoặc bỏ hẳn quân yếu.
Each stone you place on the board has to function to the full value of one move.
Otake, PDF tr. 35Weak kyu players are particularly prone to this fault.
Otake, PDF tr. 352. Đề bài: Trắng đi. Quân Trắng R6 đang gặp khó
Quân Trắng R6 bị kẹp giữa Đen R8 và Đen P5–Q4. Gần đó còn một quân Trắng khác là O4.
3. Cứu quân yếu mà hại quân khác (Dia. –)
- Dia. : phí quân. Trắng áp P6 rồi đẩy O6 để chạy. Mỗi nước Trắng lại giúp Đen đè lên quân O4 (O5, N5). Đây đúng là nội chiến.
- Dia. : đánh loạn. Trắng đổi sang N4 để giữ O4. Đen tấn công P8, N5, và Trắng phải cứu hai nhóm yếu cùng lúc, rất vất vả.
- Dia. : thuận tự nhiên. Trắng chuyển vào góc R3, bình tĩnh bỏ quân R6, lấy đất ở cạnh dưới bù lại. Quân R6 bị ép quá nặng nên bỏ là hợp lý.
- Dia. : nếu muốn cứu. Trắng phải nhảy Q7 (không áp ở a). Sau đó Trắng chạy lên Q8 hoặc thoát xuống N4. Không có cảm giác bị Đen chia đôi như Dia. –.
4. Đừng tự chia đôi mình (Dia. –)
- Dia. : Trắng chen Q4 vào giữa hai quân Đen tam giác.
- Dia. : tự làm hại. Đen đẩy Q5 thì Trắng P4 đè lên quân P3. Hai quân Đen đánh lẫn nhau.
- Dia. : vô vọng. Đen cứu quân dưới (O3, N3) thì hai quân trên (R5, Q5) hết đường.
- Dia. : an toàn. Muốn chạy thì đi Q7, xa quân kia, để đối phương không chen giữa được. Đến 7 thì cả hai nhóm đều tương đối yên.
5. Đổi hướng hẳn (Dia. –)
- Dia. : Trắng vừa đi Q7. Hai quân Đen P6–P4 bị đánh. Để ý quân tam giác R9.
- Dia. : tự làm yếu. Đen đẩy P7 thì Trắng Q8 làm yếu R9. Sau đó Đen a, Trắng b thì R9 gần như thành quân bỏ.
- Dia. : đổi hướng. Đen nhảy N6, chạy ra phía ngược lại, không giúp Trắng đè R9.
- Dia. : cách khác cũng tốt. Đen nhảy P9. Trắng P7 có vẻ chia đôi Đen, nhưng P9 xa tường Trắng hơn, và Đen chạy ra đi trước Trắng một bước (O6, N6).
6. Bỏ rơi đồng minh (Dia. –)
- Dia. : bỏ rơi đồng minh. Trắng xâm nhập Q12. Đen chặn R12, R13 để giữ góc, nhưng bỏ quân tam giác Q10 cho địch. Hầu như ai mới học cũng từng đi như vậy.
- Dia. : tệ hơn. Đen cố đi R10 thì Trắng S11. Góc bị yếu, mà Đen R10 cùng Q10 vẫn chưa an toàn.
- Dia. : cũng kém. Đen R13 đỡ hơn, nhưng vẫn gây ra Trắng R12 làm yếu Q10, mà góc cũng không chắc thêm bao nhiêu.
- Dia. : đơn giản nhất. Nhảy O10, không làm hại đồng minh. Trắng a (O12) thì Đen b (O14), vẫn giữ quyền chủ động.
The best and simplest move is jumping out to 1, which avoids hurting one's allies.
Otake, PDF tr. 387. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen, càng thấp càng tốt cho Trắng.
| Thế | Nước | Đen dẫn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đề bài (Trắng) | R3 (bỏ quân, vào góc, sách) | −1.2 | ✔ AI chọn đúng nước này |
| Q7 (nhảy cứu, Dia. ) | 0.0 | kém 1.2 | |
| P6 (áp, nội chiến, Dia. ) | 1.3 | kém 2.5 ✔ | |
| Dia. (Đen) | P7 (đẩy, sách: nội chiến) | −12.5 | AI chọn ✘ |
| P9 (Dia. ) | −12.8 | ||
| N6 (đổi hướng, sách) | −13.0 | kém 0.5 | |
| Dia. (Đen) | O10 (nhảy, sách) | 26.6 | ✔ |
| R13 (Dia. ) | 24.0 | kém 2.6 | |
| R12 (bỏ rơi đồng minh, Dia. ) | 21.5 | kém 5.1 ✔ |
Đọc kết quả: - Đề bài và Dia. : AI đồng ý rất rõ. Nội chiến mất 2.5 điểm (P6) và 5.1 điểm (R12). Đây là lỗi đắt nhất trong các nguyên tắc đã học. - Dia. : AI lại thấy đẩy P7 nhỉnh hơn 0.5 điểm. Có lẽ R9 ở đây đã không quá quan trọng. Chênh lệch nhỏ, không đổi bài học chính.
8. Gắn với lỗi của mình
- Ván 91105859 có hai lỗi: bò hàng thấp (nguyên tắc 10) và bỏ rơi nhóm yếu L9–K9. Nội chiến là một nguyên nhân hay gặp khiến nhóm bị bỏ rơi: mình đi để cứu nhóm A, đối phương đáp vào chỗ làm hại nhóm B.
- Thói quen mới: trước mỗi nước chạy hoặc đẩy, hỏi "đối phương sẽ đáp ở đâu? chỗ đó có làm hại quân nào khác của mình không?"
- Nếu có hai nhóm yếu gần nhau: chạy ra xa khỏi nhóm kia (Dia. , ), hoặc bỏ hẳn một nhóm để lấy lợi chỗ khác (Dia. ).
9. Tự kiểm tra
1. "Nội chiến" là gì? Cho một ví dụ.
Là khi nước mình đi để cứu nhóm này lại buộc đối phương đáp đúng chỗ làm hại nhóm khác của mình. Ví dụ Dia. : Trắng áp P6, đẩy O6 để chạy R6. Đen đáp O5, N5 và đè lên quân Trắng O4.2. Đề bài: vì sao bỏ quân R6 (Trắng R3) lại tốt nhất?
R6 bị ép quá nặng, cứu thì phải chạy cùng lúc hai nhóm. Vào góc R3 lấy đất bù, mạch cờ tự nhiên. KataGo cũng chọn R3, còn P6 (nội chiến) kém 2.5 điểm.3. Dia. : Trắng xâm nhập Q12. Đen nên làm gì?
Nhảy O10 (Dia. ), giữ liên lạc với quân Q10 và không làm hại nó. Chặn R12 để giữ góc là bỏ rơi Q10. KataGo: R12 kém 5.1 điểm.Bài tiếp: Nguyên tắc 9: Đừng để đối phương gạt đầu quân mình (PDF trang 39).