Otake – Nguyên tắc 6: Hàng 4 để phát triển, hàng 3 để hoàn thiện
(The 4th line is the line of development, the 3rd line the line of completion — sách trang 44–51, PDF trang 26–29)
Ghi chú học cá nhân, không chia sẻ. Phần giải thích là lời của mình, không phải bản dịch. Đọc nguyên văn trong PDF. Bấm số Dia để xem hình.
1. Ý chính
| Hàng 4 (cao) | Hàng 3 (thấp) | |
|---|---|---|
| Tính chất | Phát triển: nhắm mở rộng tiếp, hướng ra trung tâm | Hoàn thiện: chốt đất, hình đã xong |
| Ưu | Tham vọng, vùng lớn hơn | Chắc chắn, ổn định, ít điểm yếu |
| Nhược | Còn hở, cần thêm một nước để cân đối | Thấp, mở tiếp ít giá trị |
| Nước mở tiếp theo | Lớn | Nhỏ hơn |
Chọn hàng nào thì phải nhìn xung quanh: phía đó còn chỗ phát triển không, hay đã bị quân thấp và chắc của đối phương chặn?
The difference of just one line can completely change the development of a game.
Otake, PDF tr. 262. Đề bài: Đen giữ quân điểm sao D4 thế nào?
Điểm mấu chốt: ở góc trên-trái, Trắng có hai quân C16, C14 thấp và chắc.
3. Nhảy cao D6 thì phía trên không có tương lai (Dia. –)
- Đen nhảy D6 (hàng 4). Đây là hình phát triển, nên Đen tự nhiên muốn mở tiếp lên C10 (Dia. ).
- Nhưng phía trên là hai quân Trắng thấp, chắc (tam giác). Cạnh trái không còn chỗ phát triển, nên C10 là nước ít tương lai.
In other words, Black 1 is a move with little future.
Otake, PDF tr. 26So sánh để hiểu khi nào nước mở có tương lai: - Dia. : Cùng nước C10, nhưng phía trên là quân Đen D16. C10 là nước mở từ cả hai phía, giá trị gấp đôi. - Dia. : Phía trên là thế đóng góc Trắng hướng xuống. C10 thành điểm then chốt hai bên (giống nguyên tắc 1), lại còn mở tiếp được ở a.
- Dia. : Quay về đề bài. Mở C10 tuy giá trị thấp, nhưng nếu Đen không đi thì Trắng chiếm C8. Thế đóng góc D4–D6 của Đen bị lơ lửng, không có gốc.
- Dia. : đóng góc đúng. Vậy D6 ngay từ đầu đã đáng ngờ. Đóng thấp C6 (hàng 3) thì hình chắc, có gốc, sau trao đổi D2–C3 là xong việc. Phía trên đã bị chặn nên chốt đất là hợp lý.
4. Đóng góc cao hay thấp: điểm yếu ở góc (Dia. –)
- Đóng góc một bước cao (R16 + P16) rộng và hướng ra ngoài, nhưng góc còn hở.
- Trắng mở N17 sát bên cạnh thì điểm yếu lộ ra. Trắng trườn P18 đào gốc (Đen giữ ở a thì góc nhỏ đi nhiều), hoặc dòm Q17 trước.
- Dia. : Vì vậy với đóng góc một bước, M17 là nước lớn: ngăn Trắng tới a (N17) để khai thác điểm yếu.
- Dia. : Đóng góc phi nhỏ (R16 + P17, thấp hơn) không có điểm yếu ở góc. M17 không gấp bằng.
- Dia. : Trắng áp R11 từ dưới. Với đóng góc một bước, M17 vẫn gấp hơn R13. Nếu là đóng góc phi nhỏ (b) thì ngược lại, R13 gấp hơn.
5. Phát triển hay hoàn thiện (Dia. –)
- Dia. : Đen Q15 (hàng 4) nhắm phát triển. Mở tiếp tới a (R10) trở thành nước lớn.
- Dia. : Đen R14 (hàng 3) chốt đất, hình đã xong. Mở tới a không còn đáng bằng a ở Dia. .
- Dia. : Trắng D14 (hàng 4) là nước phát triển, hình chưa xong. Cần thêm C10 để cân đối.
- Dia. : Trắng C14 (hàng 3) xong hình trong một nước, chắc và yên. Đổi lại, mở tới a không lời bao nhiêu vì cả thế Trắng quá thấp.
Playing high on the 4th line is more ambitious than the 3rd line, but on the other hand it is more vulnerable.
Otake, PDF tr. 296. AI hiện đại nói gì? (KataGo b18, luật Nhật, komi 6.5)
"Đen dẫn" càng cao càng tốt cho Đen, càng thấp càng tốt cho Trắng.
| Thế | Nước | Đen dẫn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đề bài (Đen) | D6 (cao, sách: đáng ngờ) | −0.7 | |
| C6 (thấp, sách: đúng) | −0.8 | ngang nhau (chênh 0.1) | |
| D2 | −1.3 | ||
| C10 (ít tương lai, Dia. ) | −1.9 | kém 1.2 ✔ | |
| Dia. (Đen) | M17 (sách: gấp hơn) | 0.2 | ✔ AI đồng ý |
| R13 | −0.1 | kém 0.3 | |
| P17 (thừa) | −1.9 | kém 2.1 | |
| Dia. – (Đen) | R14 (hàng 3, hoàn thiện) | −24.3 | AI chọn |
| Q15 (hàng 4, phát triển) | −25.6 | kém 1.3 | |
| R10 | −26.2 | ||
| Dia. – (Trắng) | D14 (hàng 4) | −0.4 | tốt nhất cho Trắng |
| C14 (hàng 3) | −0.2 | kém 0.2 | |
| D15 | −0.1 |
Đọc kết quả: - Đề bài: AI thấy nhảy cao D6 và đóng thấp C6 ngang nhau, còn mở C10 (nước "ít tương lai") kém hơn 1 điểm, đúng như sách. Sách nói D6 "đáng ngờ" là xét về kế hoạch (phía trên không còn tương lai). Về điểm số thì không lỗ. - Dia. : AI đồng ý chặn M17 trước khi Trắng khai thác điểm yếu của thế đóng góc một bước. - Dia. –: ở thế này (Trắng mạnh ở trên, nhóm Đen còn mỏng), AI thích chốt đất hàng 3 (R14), hơn hàng 4 tới 1.3 điểm. Hàng 4 tham vọng nhưng dễ bị đánh, đúng như câu trích trên.
7. Gắn với lỗi của mình
- Ván 91105859, KataGo chọn hàng 4 ở 14/25 nước, mình chỉ 4/25. Mình đánh thấp quá nhiều, nên đất nhỏ và chậm phát triển.
- Nhưng hàng 4 không phải lúc nào cũng đúng. Hỏi: "Phía trước nước này còn chỗ phát triển không?"
- Còn rộng (không có quân chắc của đối phương chắn) → hàng 4.
- Đã bị chặn, hoặc nhóm mình đang yếu cần gốc → hàng 3.
- Đánh hàng 4 thì nhớ: hình chưa xong, cần một nước bổ sung (Dia. ). Đừng bỏ đi quá sớm.
8. Tự kiểm tra
1. Đề bài: vì sao sách chê nhảy cao D6?
Hàng 4 là hình phát triển, nhưng phía trên là hai quân Trắng thấp, chắc (C16, C14), nên nước mở tiếp C10 ít tương lai. Đóng thấp C6 cho hình chắc và có gốc ngay. AI thấy hai nước ngang điểm, nhưng cách nghĩ "nhìn phía trước có chỗ phát triển không" là bài học chính.2. Vì sao với đóng góc một bước (P16 + R16), M17 gấp hơn so với đóng góc phi nhỏ?
Đóng góc một bước để hở góc. Trắng ở N17 có thể trườn P18 hoặc dòm Q17 để đào gốc (Dia. –). Đóng góc phi nhỏ không có điểm yếu này (Dia. ).3. Đánh hàng 4 (như D14 ở Dia. ) thì phải lưu ý gì?
Hình chưa xong, cần thêm một nước (C10) để cân đối. Nếu để đối phương chen vào trước thì quân hàng 4 dễ bị đánh.Bài tiếp: Nguyên tắc 7: Xây moyo hình hộp (PDF trang 30).